Myanmar

Een 15-daagse reis van Hpa An naar Yangon

De voorbereidingen

Myanmar is een land dat nog niet veel bereist wordt door veel toeristen. Dit is ook waarom het land zo interessant is om te bezoeken. Het is echt nog een authentiek stukje Azië. De grenzen zijn namelijk, geloof ik, pas in 2011 opengesteld voor toeristen. Tot 1989 heette Myanmar trouwens Birma, zo wordt het ook nog wel eens genoemd.

De voorbereidingen waren simpel dit keer, een visum aanvragen bij http://www.e-visums.nl

Voor Myanmar krijg je voor 69,95 euro een visum dat geldig is voor 28 dagen. Het ging nog makkelijker dan een visum voor Vietnam of voor China. Slechts een aantal gegevens invullen op de site, een pasfoto uploaden, het geld overmaken en een dag later heb je het visum in the pocket. Nu nog een reisroute uitstippelen, maar dat moet ook goed komen. De globale planning is nu om direct na de grensovergang door te reizen naar Hpa An, dan richting Kalaw, het Inle lake, Bagan, de nieuwe (spook)hoofdstad Naypyidaw en Yangon. Maar niets is zeker, de route kan nog veranderen.

Hpa An, dag 1 & dag 2

Een volledige reisdag achter de rug. Eerst 9 uurtjes in de bus gezeten om de grens van Thailand en Myanmar over te steken, daarna nog een rit in een minivan van zo’n 5 uurtjes richting Hpa An. Maar hierdoor zijn we ook wel op de plaats van bestemming en kan de reis door Myanmar beginnen. Het oversteken van de grens ging overigens erg vlot. Alles bij elkaar opgeteld duurde het nog geen uurtje denk ik, goed geregeld dus hier! De rit in de minivan van het grensplaatsje Myawaddy richting Hpa An was ook een bijzondere. Voor slechts 6,= euro per persoon zit je met 6 personen in een privéauto die je in 5 uurtjes naar Hpa An brengt. De weg is de eerste 2 uurtjes nog best wel prima, maar daarna merkt je al snel dat de infrastructuur ontbreekt in grote delen van dit land. Smalle landweggetjes, bruggen uit het jaar 1920, gaten in de weg zo groot als skippyballen en een chauffeur die zijn rijbewijs heeft gekocht voor een eurootje maakten het verhaal compleet. Maar goed, veilig en wel zijn we aangekomen bij de eerste stop.

De omgeving van Hpa An

De 2e dag dat we in Hpa An waren hebben we met 3 anderen een TukTuk gehuurd voor de gehele dag met een chauffeur die ons langs de highlights bracht van de omgeving. Een aantal caves, een pagode en een zwembad waren een aantal van onze stops. Tevens konden we een aantal heuvels beklimmen om te genieten van geweldige uitzichten.

Een bergachtig landschap met rijstvelden, akkers en bossen

Yathae Pyan Cave en de Kawgon Cave

De eerste 2 stops waren de Yathae Pyan cave en de Kawgon Cave. Een leuk begin van de dag, al was de omgeving een stuk indrukwekkender dan de grotten. Bij deze caves waren ook een groot aantal apen aanwezig, wat het bezoek dan wel weer grappig maakt. Best interessant om deze beesten eens een kwartier lang te observeren.

Een liggende boeddha in 1 van de caves
De vele schilderingen in grotten waren het meest indrukwekkend tijdens deze bezichtiging

Kyaut ka latt Pagode

De volgende stop was een mooie. We kwamen aan bij de Kyaut ka laat Pagode. Het lijkt wel of deze pagode balanceert op een grote kalkstenen rotsformatie in het midden van een meer. Je zou denken dat de zwaartekracht de top allang zou moeten afbreken, maar wonderwel gebeurt dit niet.

Kyaut ka latt pagode

Het gebouw dat eveneens op deze locatie staat is misschien niet zo indrukwekkend gelegen als deze pagode, maar misschien nog wel mooier om te zien. Deze monastry is ook te bezoeken, maar helaas konden wij er op dit moment niet in. Nog wel even deze foto meegepakt.

Deze monastry gelegen naast de Kyaut ka latt pagode

Yendagon

Al met al zaten we al bijna 4 uurtjes in de Tuk Tuk dus het was tijd voor een lunchstop. Dit hebben we gedaan in Yendagon, een plek waar 2 “zwembaden” aangelegd zijn voor de locals. Tussen de rotsformaties liggen 2 waterbaden waar de locals zich in het water vermaken met opgeblazen banden. Dit is dan ook hun enige vertier, verder is hier echt niks. Maar ondanks dit heeft iedereen hier een geweldige tijd en zijn de mensen vrolijk en blij. Wat opvalt is dat iedereen in zijn/haar kleren in het water zwemt.

OP deze plek hebben we ook geluncht. Noodles met kip, gewokte groenten met rijst, een 7up en een grote fles Myanmar bier van 640 ml gaan er al best wel in. En dat alles voor slechts 4 euro omgerekend, daar mag je niks van zeggen. Het prijsniveau voor het eten en drinken in bijzonder laag in Myanmar tot nu toe, evenals de prijzen voor het vervoer. Daarentegen zijn de overnachtingen iets prijziger, al is dit met 16,= euro gemiddeld per nacht voor een private room ook wel prima te noemen.

Saddan cave en de Kauk Ka Thaung Cave

De laatste 2 caves die we hebben aangedaan waren beiden totaal verschillend. Waar de Kauk Ka Thaung Cave eigenlijk niet eens het vermelden waard is, is de Saddan cave dit des te meer. Wat een natuurschoon kom je hier tegen. De grot is de grootste van de 4 welke we hebben bezocht, en het spektakel komt pas op het einde.

De spanning wordt goed opgebouwd in de Saddan cave

Een lange wandeling door de grot gaat vooraf aan een stukje natuur dat je bereikt aan het einde van de grot. Hierboven zie je de opening van de grot die je al een voorproefje geeft van wat er komen gaat. Daar waar de grot al indrukwekkend is, zie je aan het einde pas de echte schoonheid. Een schitterende groene omgeving met een rustiek gelegen meertje, waar je met bootjes een tocht maakt door de grotten, langs de rijstvelden en de prachtige natuur.

Een schitterend plaatje, de boottocht die volgt is fantastisch

Dit was echt de spreekwoordelijke kers op de taart van deze dag. Een sprookjesachtige omgeving, wel een beetje te vergelijken met Ninh Binh in Vietnam, maar dan met weinig toeristen. De gehele dag zijn we misschien maximaal 8 andere toeristen tegengekomen in deze omgeving, wat het al extra bijzonder maakt. En dit was pas slechts dag 2 in Myanmar, benieuwd wat er nog komen gaat.

Kalaw, dag 3 t/m dag 6

Na een rit in de nachtbus van Hpa An richting Kalaw van zo’n 12 uurtjes, kwamen we om 08:00 uur redelijk gebroken aan. Dit stadje gebruiken we als begin van onze 3 daagse trekking richting het Inle lake. Daar waar de trekking om 09:00 uur begint, hadden we meteen kunnen gaan. Maar we hebben besloten om een dagje in Kalaw te blijven om de volgende dag fit aan deze in totaal 50 kilometer lange tocht te beginnen. 1 dagje van de Nijmeegse 4daagse denk je dan, maar deze trekking is verspreid over 3 dagen dus prima te doen.

De markt en de Shwe Oo Min Pagoda ( spiegelpagode )

Om deze dag een beetje vullend te maken hebben we in de ochtenduren de lokale markt bezocht. Iets wat altijd leuk blijft, waar je ook bent. Al zal ik de markt van Gendringen niet als highlight markeren als je op de vrijdag dit pitoreske Achterhoekse dorpje bezoekt. Maar goed, dat laat ik dan ook maar even achterwege. Veel fruit, vlees, speelgoed en drank op deze markt te vinden, heerlijk om je even een uurtje te vermaken en de lokale inwoners te observeren.

De markt in Kalaw

Het dorpje Kalaw heeft ook nog een tweetal pagodes, waarvan de Shwe Oo Min pagode de meest fotogenieke van de 2 is. Het dorpje is klein, en alles is te voet af te leggen, waardoor je al snel deze pagode tegenkomt bij een wandeling door de stad. Van buiten is de pagode mooier dan van binnen, daar stelt deze eigenlijk niet veel voor. Deze pagode wordt ook wel de spiegelpagode genoemd, en dat is ook te zien als de zon erop schijnt. Een mooi gezicht.

De Shwe Oo Min pagode in het centrum van Kalaw

Verder hebben we het deze dag eigenlijk rustig aan gedaan. Een heerlijke lunch in 1 van de plaatselijke restaurants, een groot glas bier, een middagdutje en een prima diner zorgden ervoor dat we de volgende dag aangesterkt aan de trekking konden beginnen. Op naar het Inle Lake.

De 3-daagse hiken van Kalaw richting Inle Lake

Na een dagje rustig aan te hebben gedaan zijn we volledig opgeladen om aan een 3-daagse hike te beginnen van kalaw richting het Inle Lake. Meer dan 50K staat op het programma, door veelal bergachtig gebied, dus het is niet verkeerd om fit aan deze dag te beginnen. Na een heerlijk ontbijt in een prima hotel werden we om 08:30 uur opgehaald om aan de eerste dag te beginnen. Met een groep van in totaal 7 personen, inclusief onze gids “Nixon”, begonnen we aan de eerste, en meteen ook de zwaarste, dag.

Met een temperatuur van zo’n 26 graden was het in de ochtend al aardig warm. Dit in combinatie met het heuvelachtige eerste deel van de hike maakte het tot een aardige workout zo vroeg in de morgen. Althans vroeg, ondertussen ben ik een echt ochtendmens geworden en wekt mijn biologische klok me om een uurtje of 6 in de ochtend. Dus klokslag 10 zit er al bijna een halve werkdag op als je het op deze manier bekijkt.

De eerste kilometers gaan mooi door beboste heuvels

We hebben een leuke groep, 1 Engelse meid, 1 Duitse meid en 2 Argentijnse jongens maken het team compleet. we kunnen het goed met elkaar vinden, en dat is fijn wanneer je 3 dagen aaneengesloten met elkaar opgezadeld bent. Tot aan de eerste korte pauze lopen we zo’n 5 kilometer door de beboste heuvels. Een beetje bergop en bergafwaarts, wat schaduw en af en toe vol in de zon. De uitzichten zijn prachtig dus dit belooft wat voor de komende 3 dagen.

Schitterende natuur komen we onderweg tegen

Bergdorpjes in the middle of nowhere

We passeren 2 kleine bergdorpjes waar de Argentijnse jongens nog even hun voetbalkunsten laten zien met de plaatselijke jeugd. In deze dorpjes wonen zo’n 200 locals die nog erg primitief leven. Zo is er geen elektriciteit, geen stromend water en leven ze geheel zelfvoorzienend van het land dat ze bezitten. Er wordt gekookt op vuur, geslapen op dunne futons en de buffels leven samen met de locals in huis. Heel bijzonder om te zien. Rond 12:30 uur zijn we aangekomen bij onze lunchplek, een hutje in the middle of nowhere waar we heerlijke noodles, groenten, soep en fruit voorgeschoteld krijgen. We krijgen een uurtje pauze om vervolgens om 13:30 uur weer verder te gaan voor de tweede helft van deze dag.

Nog meer mooie vergezichten, nog meer heuvels en een ietwat veranderend landschap richting akkerbouw nemen ons de komende uren mee richting ons slaapadres. We slapen namelijk in een bergdorpje bij de locals thuis, wat een goede ervaring. 

Onze gids Nixon dirigeert ons door deze landschappen waar geen wegen of routes zijn

Onderweg komen we langs een schooltje, waar de kinderen buiten aan het spelen zijn. We mogen binnen kijken, en de kinderen vinden ons erg interessant. We spelen en stoeien wat met ze, en aan het eind maken ze wat muziek voor ons. Erg leuk om dit mee te maken en te zien hoe het lesgeven er hier aan toe gaat. 

Dag 1, 18,3K, 28.913 stappen & 72 verdiepingen

We passeren wat chiliplantages, akkers waar aubergines verbouwd worden en velden met kool en paksoi. Ietwat voor ons eindpunt voor deze dag zijn we getuige van een voetbalwedstrijd tussen de monniken en de locals uit de buurt, een mooi schouwspel. Hier zie je dat met het weinige dat ze hier hebben de locals zich erg goed vermaken. 3 houten palen stellen een doel voor en een bal uit het jaar 1960 is heilig voor ze. Geen lijnen, geen netten, just back 2 basic. 

De chilipepers liggen zo’n 4 tot 5 dagen te drogen in de zon voordat ze verkocht worden

Rond de schemering arriveren we, na zo’n 8 uurtjes gelopen te hebben in het dorpje. Er wordt heerlijk gekookt voor ons: We eten rijst, groenten, curry, salades, fruit en als nagerecht krijgen we een soort notenkoek met groene thee. Heerlijk. Aangezien er geen elektriciteit is liggen we om 20:00 uur al op bed, pikkedonker is het dan al overal en de meeste locals slapen ook al. Een prima tijd om morgen weer fit aan de dag te beginnen. Het ontbijt staat voor ons klaar om 07:30 uur.

Meer dan 20K voor de boeg vandaag

Na een fantastisch ontbijt, naar wat later bleek de beste maaltijd van deze 3-daagse trip te zijn, stond dag 2 op het programma. De afstand was iets verder, maar de route was wat makkelijker. Iets minder heuvelachtig, minder bergop en meer afdalen en vlakke stukken. Dit moet te doen zijn. Het doel is om rond een uurtje of 5 het klooster te bereiken waar we de komende nacht gaan verblijven. 

Mens en dier leeft hier nog in harmonie met elkaar. De stammen die we tegenkwamen aten ook bewust geen vlees.

Met goede moed en een stevig ontbijt achter de kiezen beginnen we aan dag 2. Het landschap is inderdaad anders dan de eerste dag. De route is iets makkelijker te lopen en gaat vooral langs landweggetjes, rijstvelden en akkerbouw. In de ochtenduren zien we vooral dat het leven op het platteland in Myanmar lijkt te hebben stilgestaan. Het lijkt alsof de mensen hier nog leven in de jaren ’50. Geen gemotoriseerd verkeer, maar een buffel of een koe met wagen kom je hier tegen. Akkers worden handmatig geploegd met behulp van de buffels, groenten worden geplukt door de locals, er komt geen machine aan te pas. Zelfs de kinderen, hoe jong ze ook zijn, helpen mee op het land. Vrouwen van rond de 80 passeren met zware zakken oogst of lopen met het vee richting de huizen.

De akkers worden geploegd met behulp van mens en dier, er komt geen machine aan te pas

Wat ik hier heb ervaren is dat dit echt nog een stukje Azië is zoals dat je dit nergens anders vindt, misschien hooguit nog in sommige delen van China. Waar landen als Thailand, Vietnam , Laos en Cambodja ondertussen worden overstroomd door toeristen is Myanmar nog een authentiek stukje Azië. We zijn de afgelopen dagen hooguit 10 andere toeristen tegengekomen, iets wat een grote plus is voor dit land. Je merkt ook dat het land nog niet is ingericht voor het toerisme. Infrastructuur ontbreekt in grote delen van dit land, waardoor een reis van slechts 150 kilometer al snel zo’n 5 uurtjes duurt. 

Dagelijks beeld in Myanmar, december 2018. Iets wat niet zou misstaan bij ons in de jaren 1900.

Wc-ervaringen deel 2

Ook de wc-ervaringen die we in Japan nog zo de hemel in prijsden, zijn hier compleet het tegenovergestelde. De wc is hier slechts een gat in de grond, in een houten hutje buiten in de tuin. Met wat geluk staat er nog een emmer water naast om “door te spoelen”, maar daar is alles wel mee gezegd. Toiletpapier moet je zelf meenemen, want de kans is groot dat dit niet aanwezig is. wanneer de zon onder gaat is het donker, en een lichtje om aan te doen hebben ze niet aangezien er geen elektriciteit is. Om het over een toiletverfrisser of zoiets dergelijks nog maar niet te hebben.  Met smetvrees ben je in dit land niet aan het juiste adres, maar ook dit soort dingen maakt de beleving weer des te interessanter. 

De primitiviteit van de huizen waar de Birmezen in wonen, deze was nog redelijk luxe te noemen

Dag 2, 20,2K, 29.455 stappen & 30 verdiepingen

Maar goed, een heerlijke 2e dag gelopen, een stuk makkelijker dan de eerste dag. Helaas hadden we rond een uurtje of 4 een fikse bui te verduren, waardoor we compleet doorweekt het klooster bereikten. Je kon wel douchen, maar dit is in Myanmar niets meer dan een bucket met koud water waarmee je je een beetje kan schoonspoelen. In de sauna misschien lekker, maar doorweekt van de regen en ietwat koud is dit ook niet echt een verfrissing. 

In het klooster sliepen we met zo’n 40 andere reizigers, een prima plek om te slapen. Uniek en bijzonder. De maaltijd werd geserveerd door de monniken die in het klooster woonden. Wederom prima verzorgd, met compleet andere gerechten dan de dag ervoor. Al moet ik zeggen dat de maaltijden op de eerste dag beter waren verzorgd, misschien omdat de groep toen ook wat kleiner was. 

Het klooster waar we de 2e nacht hebben overnacht

De route richting Inle Lake

We werden gewekt door het gezang van de monniken om 06:00 uur in de ochtend. Prima ook, want deze dag werd het ontbijt geserveerd om 06:30 uur. Een uurtje later moesten we namelijk al vertrekken. Voor lunchtijd moeten er namelijk meer dan 16K afgelegd worden, gelukkig wel allemaal bergafwaarts. We vertrokken namelijk vanaf 1500 meter hoogte richting het Inle Lake, dat is gelegen op zo’n 800 meter. 

Op het laatste uurtje na was het een makkelijke route, die je een combinatie gaf van de landschappen van de eerste 2 dagen. Heuvelachtig, maar dan bergaf en hoofdzakelijk vlakke stukken langs boerendorpjes. Het laatste deel was een pittige afdaling door een stukje ongerepte natuur, om vervolgens een route van zo’n 3 kilometer af te leggen richting het Inle Lake. 

Geen gemotoriseerd verkeer, alles gebeurd nog lopend

Dag 3, 16,2K, 25.314 stappen & 1 verdieping

Rond een uurtje of 1 kwamen we aan in de middag. Lunchtijd, en klaar maken voor een boottocht van een uur richting het dorpje waar de meeste hotels gelegen zijn aan het Inle Lake. Was is het hier mooi zeg. Een groot, ondiep meer, geflankeerd door hoge bergen aan weerszijden. Waterwegen koppelen de dorpjes aan elkaar, het lijkt wel een soort Venetië of Giethoorn, maar dan vele malen mooier. En wat kan je genieten van een uur op de boot naar en hike van zo’n 52K. Met de Nijmeegse 4daagse loop je dit in 1 dag, maar dan zitten er ietwat minder heuvels in en is het wegdek zo glad als de ijsbaan van het Thialf stadion. 

Al met al waren het 3 geweldige dagen, misschien wel de mooiste tot nu toe van de gehele reis. Je komt op plekken waar je normaal gesproken niet komt. Je ziet het leven van de locals in Myanmar en beleeft het van heel dichtbij. Wanneer je Myanmar gaat bezoeken is het zeker een aanrader om deze hike te doen. Met een basisconditie kom je een heel eind, de gids past het tempo aan en er is ruimte genoeg voor een pauze op z’n tijd. Wat nu rest, is een aantal dagen genieten van de mooie omgeving aan het Inle Lake. 

Inle Lake, dag 7 t/m dag 9

Na de vorige dagen was het welverdiend om te genieten van een heerlijk hotel met zwembad. En met weersvooruitzichten van 32 graden met een strakblauwe lucht is dit zeker geen overbodige luxe. Maar 2 dagen relaxen, dat betekent ook wel dat er de andere dag een vol programma moet zijn om de omgeving te verkennen.

Op weg naar de markt met de hele familie

Een Duiste man genaamd Fred die we eerder in Kalaw hadden ontmoet, had ons geappt dat hij een boot had geregeld met schipper om ons een gehele dag rond te varen langs zo’n 9tal bezienswaardigheden. Dit alles voor 22.00 Kyat, omgerekend zo’n 12 euro, leek ons dit een prima deal. Zo gezegd zo gedaan. Om 07:30 afgesproken, om 08:30 uur zaten we in de boot. Om 18:00 uur vaarden we weer het stadje binnen waar we verbleven, met een voldaan gevoel en overdonderd door de vele mooie dingen dat we hadden gezien. 

1 van de dorpjes die gelegen is aan het Inle Lake

Lokale markt en zilvershop

Zo zijn we in de ochtend naar een lokale markt gegaan, en hebben daar ongeveer 2 uurtjes van onze tijd doorgebracht. Wat opviel aan deze markt is dat er alleen maar groenten, fruit, noten en speelgoed te kopen is. We hebben geen vlees gezien, waarschijnlijk omdat ze hier zelden vlees eten. Wat ook opviel is dat er zelfs vrouwen van rond de 80 jaar nog als verkoper op de markt aanwezig zijn. Ze werken dus echt van jong tot oud hier. Na dit bezoek weer snel op de boot gestapt om een lokale winkel te bezoeken waar ze je laten zien hoe ze zilveren sieraden maken. Interessant om te zien, maar voor sieraden ben ik niet naar Myanmar gekomen, die kan ik net zo goed bij Punte in Gaanderen halen.

De lokale markt, zoals gewoonlijk altijd interessant
Vooral groenten en fruit was er te vinden op de markt

De tocht op de boot is fantastisch, er is zoveel te zien hier dat je niet weet waar je moet kijken. De natuur is overweldigend, kraanvogels trekken over het meer in grote getalen en met ietwat geluk kan je nog wat andere vogelsoorten spotten die je nog nergens anders bent tegengekomen. 

Moeder en dochter op de weg terug van de markt, de inkopen zijn weer gedaan

Meer dan 1000 pagoda’s

Een aantal andere stops die we hebben gedaan zijn onder andere het bezoeken van een zijdeweverij, een sigarenmaker, een parasolmaker, een bootmaker en een houten klooster.

Deze mevrouw was bezig met het maken van zijden shawls
Deze man was bezig met het maken van parasols
En dit is het resultaat, kleurrijk en van een hoge kwaliteit

Maar het hoogtepunt van deze dag was wel het bezoeken van een locatie waar zo’n 1000 pagoda’s te zien zijn in alle soorten, maten en kleuren. Hier hebben we het ook meer dan 2 uur volgehouden, er is zoveel te fotograferen en elk uitzicht is weer anders. Een kleine voorproef waarschijnlijk voor wat er ons in Bagan te wachten staat.

Het weer hielp ook een handje mee, schitterend strakblauwe lucht

Wat opviel is dat er een grote variëteit was in pagoda’s. Van gouden tot betonnen, oude en nieuwe tot geheel vervallen pagoda’s die waarschijnlijk een aantal aardbevingen niet hebben overleefd.

Oud en vervallen pagoda’s
Het hield niet op met mooie vergezichten met pagoda’s

The fishermen of Inle Lake

Met zonsondergang terug gegaan over het Inle Lake, waar de vissers 24/7 in de weer zijn. Ze showen hun moves op de boot waardoor ze “beroemd” zijn geworden. Leuk om te zien. Een erg goede dag waardoor deze omgeving van Myanmar hoog in mijn favorieten komt van plaatsen waar ik ooit ben geweest.

De ene was bezig met het verzamelen van het zeewier
De anderen waren bezig om de vissen te laten schrikken en ze te sturen richting de netten
En anderen waren bezig om de netten binnen te halen, het was allemaal teamwork
Het iconische plaatje van de vissers van het Inle Lake

Nog even leuk om te vermelden is dat we 2 dagen zijn wegen eten bij een Indisch restaurant waar een gozer eigenaar van is en denkt een reïncarnatie te zijn van de inspiraties voor de nummers van Eminem. De eerste dag deed hij zich voor als “Stan” uit de gelijknamige clip, de 2e dag was hij “The real slam Shady”. Zijn enige kleding die hij heeft zijn 10 shirts van Eminem, drankjes serveert hij op geheel eigen wijze en het is een gehele beleving om hier te eten. En de lekkerste chicken Masala, top!

Bagan, dag 10 t/m dag 12

Een stop die iedereen aandoet wanneer ze Myanmar gaan bezoeken is Bagan. Een magische plek, want in deze directe omgeving liggen zo’n 3000 tempels & pagoda’s binnen een straal van zo’n 10 kilometer. Deze omgeving is bekend om de ballonvaarten die hier elke ochtend met zonsopgang vertrekken waardoor je een prachtig beeld krijgt van deze sprookjesachtige omgeving. Helaas zijn de kosten ook bijna 300,= euro per persoon, dus voor backpackers zoals ons is dit helaas niet weggelegd. Dan maar op zoek gaan naar andere mogelijkheden om dit spektakel te zien!

Wat een prachtige omgeving

We hebben ervoor gekozen om de verschillende tempels verspreid over 2 dagen te gaan bezoeken. We beginnen ergens in de middag rond een uurtje of 3, om af te sluiten met een zonsondergang op 1 van de uitzichtpunten. Helaas zijn door een aardbeving is 2016 de meeste tempels verwoest en mag je er niet meer opklimmen. De tempels zijn hier natuurlijk ook niet voor bedoeld, maar het geeft je natuurlijk wel een mooi uitzichtpunt vanaf een bijzondere plek. Tevens staan door deze aardbeving verschillende van de wat grotere tempels in de steigers, wat het buitenaanzicht toch helaas wat schade aandoet. Gelukkig zijn niet alleen de grote tempels het bezoeken waard, want bij de meeste wat kleinere, en onbekendere tempels, ben je vaak de enige toerist. En dat maakt het bezoek toch wel extra bijzonder.

De meeste grote tempels worden momenteel gerestaureerd

Wij hebben er voor gekozen om met een e-bike 2 dagen de omgeving te verkennen. Deze e-bike iets niks meer en minder dan een scooter zoals wij deze kennen, maar dan electrisch. Een prima vervoersmiddel, want zo kan je veel zien en op veel plekken komen. En dus ook buiten de gebaande paden gaan, om zo bij verborgen pareltjes terecht te komen waar geen enkele andere toerist te vinden is. Hieronder een aantal wat kleinere tempels en zoals je ziet, er is gewoon niemand anders op deze plekken te bekennen. Je moet wel een beetje over zandwegen crossen, maar met maps.me kom je een heel eind. En echt verdwalen doe je er niet, want je komt vanzelf wel weer op een wat grotere weg terecht.

Sunset bij 1 van de tempels

De eerste dag hebben we ervoor gekozen om de zonsondergang mee te maken bij 1 van de tempels. Het is een beetje zoeken en informeren waar je het beste heen kan gaan, maar er zijn toch wel een aantal plekken waar het mogelijk is. Zo hebben wij ervoor gekozen om ergens tussen de Sulamani tempel en de Pya Tha Da tempel de zonderondergang te bekijken. Hier kan je op een heuvel klimmen waardoor je perfect uitzicht hebt op de grote Dhammayangyi tempel. Het is een mooi gezicht om deze in het donder te zien verdwijnen. En het mooiste is, het is niet eens echt super druk hier. We kwamen aan rond kwart voor 5, en er was nog ruimte genoeg om een mooie plek uit te zoeken.

De contouren van de Dhammayangyi tempel bij zonsondergang

Op de weg terug richting New Bagan, waar ons hotel gelegen was, kwamen we nog langs zo’n verscholen pareltje waar we nog ( stiekem ) op konden klimmen. Zo konden we nog een extra glimp opvangen van de zonsondergang. Deze tempel was gelegen ergens tussen de Manuha tempel en de Nanpaya tempel. Het resultaat mocht er ook wezen.

Sunset ergens tussen Manuha en Nanpaya
Met de linkse tempel nog in het vizier kan je misschien de exacte locatie bepalen

Een aantal uren verder en dus al veel moois gezien in de omgeving van Bagan. Morgen staat de wekker om 04:30 uur, zodat we om 05:15 op de e-bike kunnen zitten om een mooie plek te vinden voor de sunrise. Dit is toch wel een speciaal moment, zeker omdat voor ons 1e kerstdag op deze manier gaat beginnen. Een perfecte dag om zoiets moois te gaan zien.

Sunrise bij 1 van de tempels

Vroeg op pad dus! Keurig volgens planning zaten we vroeg op de e-bike. En wat was het koud!!! Zelfs met een lange broek en een windjack aan was het bijna niet uit te houden zo koud. Maar goed, even doorbikkelen, want we moesten op zoek naar een mooie locatie om de luchtballonnen zien op te stijgen. Van 1 van onze reisgenootjes die we in Kalaw hadden leren kennen, hadden we een exacte locatie doorgekregen. Maar eenmaal daar aangekomen, vonden we deze niet echt heel briljant. Even verder touren dus en op zoek naar een andere plek. Een local op een scooter stopte naast ons en vroeg of we de sunrise wilden zien vanaf een tempel! Ja natuurlijk! Hij voorop, wij erachteraan. Na 10 minuten rijden kwamen we bij een tempel aan waar we ook echt nog op konden klimmen, briljant dus! Een trap binnenin de tempel bracht ons omhoog. Met wat klim- en klauterwerk dat zoals bij een echte alpinist niet zou misstaan, hadden we een perfect uitzicht op wat zou komen.

Zonsopgang gezien vanaf 1 van de tempels in Bagan
De beroemde luchtballonnen boven Bagan. Kostenpost: 300 dollar per persoon

Het was echt een prachtig beeld om te zien. We hebben het een uur volgehouden bovenop de tempel en hebben echt genoten wat we hebben gezien. Deze 1e kerstdag vergeet je nooit meer. Voor het eerst in 25 jaar dat ik eens een dag vrij ben met kerst, en dan vier je het hier. Volgende keer maar de familie meenenemen als we op reis gaan.

Het bezoeken van de bekendste pagode’s en tempels

Je ontkomt er natuurlijk ook niet aan om de bekendste en grootste tempels en pagoda’s van Bagan te bezoeken. Al zijn ze niet allemaal even mooi en even bijzonder. Misschien waren de kleinere nog wel mooier en interessanter, maar dit is voor iedereen natuurlijk anders. De pagoda die wel indruk maakte was de Shwe zi gone pagoda. Helemaal goud, schitterend in de zon, wat een plaatje.

De Shwe zi gone pagoda

Wat we nog meer hebben bezocht zijn de Htilominlo, de Gubyaukgyi, de Ananda tempel, de Thatbyinyu, de Dhammayangyi en de Schwe San Daw pagoda. De Ananda tempel is ook wel een bijzondere verschijning en is compleet anders dan de rest van de tempels en pagoda’s. Deze is dus ook zeker het bezoeken waard.

De Ananda tempel

Verder is het voor elke reiziger natuurlijk verschillend welke smaak je hebt en wat je favorieten zijn, maar 1 ding is zeker, elke tempel is anders, zowel van buiten als van binnen. Bagan is een bijzondere plek, welke wel een wordt vergeleken met Ankor in Cambodja. Ik ben gezegend dat ik beide plekken heb mogen bezoeken, maar beide plekken zijn niet te vergelijken. Misschien zijn de tempels van Ankor indrukwekkender, de omgeving van Bagan is interessanter.


De Shwe San Daw pagoda

Zoals je ziet is er zoveel te bezoeken en te zien in deze omgeving, dat dit slechts een selectie is van de 188 foto’s welke ik heb gemaakt. Maar dit geeft wel een beeld van de schoonheid van de omgeving van Bagan. Deze plek mag zeker niet ontbreken als je van plan bent om richting Myanmar af te reizen. Onze volgende stop is Nay Py Taw, de nieuwe (spook)hoofdstad van Myanmar. Benieuwd wat dit ons gaat brengen.

Nay Py Taw, dag 13

Aangekomen in misschien wel de meest rare stad waar ik ooit ben geweest, Nay Py Taw. Dit is de hoofdstad van Myanmar, althans, sinds 2005. De regering had op dat moment besloten om de toenmalige hoofdstad, Yangon, deze eer af te nemen. De reden waarom blijft nog steeds gissen. De stad Nay Py Taw is herrezen vanuit het niets. Naar verluid zijn ze jaren bezig geweest om deze, waarschijnlijk biljoenen kostende stad, te bouwen. De stad is gemaakt voor miljoenen mensen, er wonen er “slechts 925.000”.

Er liggen 20-baans rijbanen, in de stad zijn maar liefst 4 verschillende golfbanen te vinden en er zijn een aantal grote shoppingmalls te vinden die ook niet zouden misstaan in Hong Kong of in New York. En dan de hotelzone, alle hotels liggen bij elkaar in een gebied ver buiten de stad. Hotels met honderden kamers, waar slechts enkelen van bezet zijn. De stad op zichzelf is helemaal niet bijzonder, er is weinig tot niks te zien. Maar juist dat aspect maakt het een aparte stad om toch een dagje te verblijven.

8-baans, 12-baans, 16-baans & 20-baans wegen

Op de scooter hebben we in een aantal uren de omgeving verkend. En dat vervoersmiddel heb je ook nodig, want de afstanden zijn enorm. Zo was het van ons hotel naar misschien wel de enige bezienswaardigheid in Nay Py Taw, de Uppatasantipagode, welgeteld 32 kilometer. De route erheen was bijzonder, je komt werkelijk waar bijna niemand tegen. Waar de wegen nog normaal beginnen met 2 of 4-baans wegen, veranderen ze al snel in een veelvoud hiervan. En met als klap op de vuurpijl een 20-baans weg die je langs het parlement voert op weg naar de Uppatasantipagoda.

Compleet verlaten, de 20-baans weg die bij het parlementsgebouw aangelegd is.

Je mag overigens niet stoppen op deze weg, omdat het parlement hier gevestigd is. Om de kilometer zijn politieposten die hier op toekijken. Snel even afstappen, foto maken, en weer door. Een beetje politiefluit is wel te negeren voor zo’n 30 seconden. Overigens hebben we wel een stop gemaakt bij 1 van de ingangen van het parlementsgebouw. Deze secruity medewerkers waren zelfs nog in voor een praatje, alleen een foto maken zat er niet in.

De Uppatasantipagoda

Deze moesten we wel even afvinken van ons lijstje, het bezoeken van de Uppatasantipagoda. Het is een vrijwel evengrote replica van de Schwedagonpagoda in Yangon welke we over 2 dagen nog gaan bezoeken. Eerlijk is eerlijk, het is een mooie pagoda. Imposant en indrukwekkend. Groot, bijna 100 meter, en compleet van goud. Zelfs van binnen is dit 1 van de mooiere pagoda’s die we hebben bezocht.

De Uppatasantipagoda in Nay Py Taw

Maar ook hier geld weer, er is geen kip te bekennen. Waar je ook komt in deze stad, het lijkt wel of er niemand is. Dat is ook het enige wat deze stad bijzonder maakt, voor bezienswaardigheden hoef je Nay Py Taw niet te bezoeken. Voor ons was het een prima tussenstop om de lange reis van Bagan richting Yangon te onderbreken met een tussenstop. Nu is het slechts 2 keer 6 uurtjes in de bus zitten in plaats van 12 uur achterelkaar. En om eerlijk te zijn, het is best speciaal om op een scooter in zo’n spookstad rond te rijden.

Niemand te bekennen, zelfs niet bij de “enige bezienswaardigheid van Nay Py Taw”

Yangon, dag 14 & dag 15

Een prima busreis achter de rug. Eindelijk eens fatsoenlijke temperaturen, niet te koud en niet te warm. Het schijnt best moeilijk te zijn om het voor iedereen naar de zin te maken, want sommige bussen zijn werkelijk waar ijskoud. Lange broek aan, een trui en zelfs een jas, en daarbij meestal ook nog een warme deken. Dit zijn geen uitzonderingen tijdens de busritten in Azië.

Maar goed, aangekomen in Yangon. De voormalige hoofdstad van Myanmar, en met iets meer dan 4 miljoen inwoners tevens de grootste stad van Myanmar. En dat merkt je meteen aan waar de bus je afzet, op ruim 15 kilometer ergens in een buitenwijk. Gelukkig zijn er wel taxi’s, al zijn deze schreeuwend duur, 10.000 Kyat, en er valt niet te onderhandelen. Omgerekend naar euro’s is dit ongeveer 6,50 euro. Niet duur natuurlijk, maar voor Birmese begrippen veel geld.

Omdat we slechts anderhalve dag de tijd hebben om Yangon te bezoeken, moeten we keuzes maken wat we gaan doen. Met bezienswaardigheden zoals de Shwedagon pagoda, de Circulair train, de Sula pagoda, Botataung Paya, het national museum, 19th street en ga zo nog maar even door is het dus kiezen geblazen.

De Sula Pagoda

Gelegen in hartje centrum, kom je deze Sula Pagoda tijdens je wandeltocht door Yangon zeker wel een keertje tegen. Wij liepen er tegenaan tijdens onze wandeling op weg naar het treinstation. Het lijkt wel of alle wegen hier samen komen, want de pagoda ligt in het midden van een grote rotonde. Alle wegen hiernaartoe zijn best wel drukke wegen. Deze 2500 jaar oude tempel is dus zeker even een kort bezoekje waard.

De Sula pagoda, gelegen in hartje centrum van Yangon

Circulair train

Een ritje in de lokale trein, van ongeveer een uurtje of 3 stond ook op het programma. Echter is dit iets anders gelopen. De route zoals we deze van tevoren hadden bedacht was helaas op deze dag niet mogelijk. De trein deed slechts een aantal stations aan, waardoor we genoodzaakt waren om dezelfde route weer terug te nemen.

Er bestaat namelijk een mooie route die je in 3 uurtjes een complete rondrit geeft door Yangon. Voor slechts 200 Kyat, zo’n 0,15 eurocent, zit je 3 uur lang in een trein met bijna alleen maar locals. Het is een beleving want er wordt voldoende handel gedreven in de trein. Sigaretten, simkaarten, tomaten, eieren en vers fruit, bijna alles komt aan je voorbij.

Tevens maak je een rit door de buitenwijken van Yangon. Hier kan je zien dat deze stad toch ook nog een groot verschil kent tussen arm en rijk. Veel vuilnis langs het spoor, huisjes die niets meer zijn dan een plastic dak balancerend op 4 houten palen. Triest om te zien, maar ook de werkelijkheid.

Een ritje in de local train kost je slechts 200 Kyat. Spoor 7 is de plek waar je moet zijn

Verschil tussen arm en rijk

Zoals ik al zei is het verschil tussen arm en rijk hier goed te zien. Waar je tijdens je wandeltocht door de stad grote nieuwe wolkenkrabbers kan spotten in het financiële district, zie je elders slechts houten hutjes staan waar de mensen leven.

Ook is de staat van de meeste flatgebouwen slecht. Waar je in Bangkok denkt dat de electriciteitskabels al een wirwar zijn, dan heb je het in Yangon nog niet gezien. Ook de hoeveelheid ratten die je tegenkomt tussen het straatvuil zijn niet op 1 hand te tellen.

Toch moet dit je er niet van weerhouden om deze stad te bezoeken, er hangt een goede sfeer, de mensen zijn super vriendelijk en de prijzen zijn weer zoals je ze gewend bent in Azië.

Veel achterstallig onderhoud aan de vele grote flatgebouwen in de stad

19th street

Ons hostel was gelegen op een goede locatie in Yangon, Latha road, slechts 2 straten van 19th street. Hier kan je in de avonduren goedkoop eten en goedkoop bier en/of andere alcoholische dranken nuttigen. Het is er super gezellig. Op de terrasjes zit je veelal tussen de locals te eten. Ik heb zelfs mijn smaakpapillen een nieuwe beleving laten meemaken: Het eten van een stuk varkensoor! Het was niet de smaakexplosie die ik verwachtte, maar bijzonder was het wel. Maar, bestellen voor een 2e keer doe ik het niet, dit zegt al genoeg. In totaal waren we voor ons diner ’s avonds slechts 5900 Kyat kwijt. Hiervoor kregen we 2 bier, een 7-up, fried rice en gestoomde maïs. Prima koopje, omgerekend nog geen 4 euro.

Eindoordeel Myanmar

Myanmar, een land dat van tevoren niet op de planning stond om te bezoeken, maar waar we zeer zeker geen spijt van hebben dat we het toch hebben bezocht. Een land waar je pure inwoners ontmoet, waar de mensen nog oprecht vriendelijk zijn en waar het toerisme nog in de kinderschoenen staat.

Hier vind je nog geen grote ketens zoals Starbucks & de McDonalds, maar alleen locale restaurants die je de Birmese keukens voorschotelen. Hier is de infrastructuur in sommige delen van het land nog helemaal niet ontwikkeld, waardoor het lijkt of je af en toe in de jaren ’50 bent terecht gekomen. Dorpen zonder elektriciteit, geen WiFi, geen stromend water en bijna geen gemotoriseerd verkeer. Waar kom je dit nu nog tegen in Azië?

Het is een land met een schitterende natuur, waar je heerlijke hiken kan maken en een grote diversiteit aantreft. Het is ook nog een land waar je in sommige delen niet mag reizen, omdat het gevaarlijk is voor toeristen. Maar wanneer je binnen de gebaande paden blijft, merk je hier helemaal niks van. En die gebaande paden zijn erg groot, want Myanmar is groter dan dat je denkt. Je kan hier gemakkelijk een gehele maand rezien als je wil.

Het is prijstechnisch ietwat duurder dan bijvoorbeeld Thailand en Cambodja, maar nog steeds niet heel erg duur. Voor in totaal zo’n 700 euro hebben we 15 dagen lang toch een aardige reis kunnen maken met 2 personen. Dit is inclusief visumkosten van 140,= euro. Kortom, een land dat je zeker moet gaan bezoeken, en doe het snel, voordat het door het massatoerisme wordt overgenomen. Het is nu nog een stukje puur Azië.

5 gedachtes over “Myanmar

  1. Hoi. Ik was even achter met het lezen van je reisverhalen. Waar 2e kerstdag al niet goed voor is. Ik ben weer helemaal bij. Wat een leuke verhalen en prachtige foto’s. Gelukkig heb ik op Instagram de foto’s al wel voorbij zien komen. Mooie ervaringen die je nooit zult vergeten en die je later op verjaardagen nog vaak kunt vertellen. Mooi ook dat er nog ruimte zit in je reisschema zodat je het nog even op een andere boeg kunt gooien en Myanmar aan kunt doen. Ik wens jullie alvast een fijne jaarwisseling van ons allemaal. Groetjes uut de big city .

    1. Hey Mirjam,

      haha ja met die drukke leventjes in Nederland kom je er ook niet altijd aan toe. Ja zoals je ziet vermaken we ons nog steeds opperbest en zien we veel mooie dingen die de wereld ons te bieden heeft. En Myanmar, ben blij dat we hierheen zijn gegaan. Wat een bijzonder land. Voor jullie ook het allerbeste voor het jaar 2019 met vooral veel gezondheid, liefde en geluk!

  2. Info:
    De wegen zijn daar zó breed gemaakt…
    Zodat er vliegtuigen gebruik van kunnen maken…
    Dan doel ik niet op passagiers vliegtuigen….

  3. Wat een prachtig avontuur weer. En wauw…. die foto’s! Heel mooi! Bijzonder om te ervaren lijkt mij…
    indrukwekkende rondreis door authentiek Birma. Ook zeer geschikt voor mij als vega, hihi
    Kusssss

    1. Hey hey, ja Myanmar was echt fantastisch. Misschien wel 1 van de mooiste landen tot nu toe, het staat zeker in de top 3! Inderdaad, erg authentiek, zo heb ik het nog nergens anders ervaren. Hadden er nog wel 2 weken kunnen verblijven, maar op deze manier blijft er nog wat over om te ontdekken in de toekomst haha.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *